Sinh non là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong đối với trẻ dưới 5 tuổi. Hàng năm, ước tính có khoảng 15 triệu trẻ sinh non trên thế giới, hay cứ 10 trẻ ra đời thì có 1 trẻ sinh non. Tại Việt Nam, ước tính hàng năm có khoảng 103.500 trẻ sinh non và 17.000 trẻ tử vong trong vòng 28 ngày sau khi sinh. Nguyên nhân phổ biến của tử vong ở trẻ sinh non là hội chứng suy hô hấp, cơn ngừng thở, nhiễm khuẩn, hạ thân nhiệt, viêm ruột hoại tử, xuất huyết não, Nhằm giảm tỉ lệ tử vong ở trẻ sinh non, Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo thực hiện phương pháp Kangaroo ở tất cả các cơ sở y tế cho trẻ sinh non.
Phương pháp Kangaroo là gì?
- Phương pháp Kangaroo là phương pháp chăm sóc trẻ sinh non, nhẹ cân được áp dụng theo ý tưởng Kangaroo chăm sóc con bằng cách đặt con trong túi phía trước ngực mẹ.
- Khi ấp Kangaroo trẻ được tiếp xúc da kề da sớm, liên tục và kéo dài với mẹ ít nhất 20 giờ/ngày, thời gian ngắt quãng mỗi lần không quá 30 phút, trẻ sẽ được bú mẹ sớm , hoàn toàn và bố mẹ có thể theo dõi được các dấu hiệu nguy hiểm của con.
Lợi ích của phương pháp Kangaroo
• Đối với trẻ:
- Được giữ ấm giảm nguy cơ hạ thân nhiệt: Trẻ luôn được nằm trên ngực mẹ, nhiệt độ cơ thể mẹ sẽ ủ ấm cho cơ thể con không bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài.
- Giảm các cơn ngừng thở, ổn định nhịp thở, nhịp tim: Những cử động từ người mẹ cũng như với nhịp thở từ mẹ sẽ tác động lên cơ thể con giúp trẻ nhanh chóng điều hoà và ổn định nhịp tim, nhịp thở.
- Trẻ được bú mẹ sớm, đặc biệt trẻ bú được sữa non và bú mẹ hoàn toàn giúp chống nhiễm khuẩn, dễ tiêu hoá và hấp thu, trẻ nhận được toàn bộ các nucleoid cần thiết cho sự phát triển của não và các chất giúp trẻ hoàn thiện hệ thống miễn dịch.
- Giúp trẻ hình thành hệ vi khuẩn có lợi trên da từ người mẹ, kích thích hệ miễn dịch (hình thành nang tuyến lympho miễn dịch ở niêm mạc), giảm tỉ lệ nhiễm khuẩn, giảm tỉ lệ tử vong và bệnh tật.
- Kangaroo giúp trẻ tăng cân, tăng số đo chiều dài và vòng đầu.
- Thúc đẩy gắn bó tình cảm mẹ con.
- Đặc biệt với trẻ đẻ non: Khi ấp Kangaroo trẻ hoàn thiện 5 giác quan một cách nhanh chóng: trẻ cảm thấy ấm áp qua tiếp xúc da kề da (xúc giác), lắng nghe giọng nói của mẹ (thính giác), bú sữa mẹ (vị giác), tiếp xúc bằng mắt với mẹ (thị giác) và ngửi mùi của mẹ (thính giác).
- Giảm chi phí điều trị và thời gian nằm viện.
• Đối với mẹ:
- KMC giúp mẹ co hồi tử cung tốt, giảm mất máu.
- Sữa mẹ về sớm và nhiều, duy trì sữa mẹ.
- Giúp mẹ tự tin chăm sóc trẻ, giảm lo lắng, sợ hãi về các vấn đề có thể xảy ra đối với trẻ, giảm trầm cảm sau sinh.
- Gia đình đồng cảm, cùng san sẻ trách nhiệm nuôi trẻ.
Tiêu chuẩn chọn trẻ thực hiện phương pháp Kangaroo
- Trẻ có cân nặng thấp < 2500 gam hoặc tuổi thai <37 tuần.
- Không thực hiện Kangaroo với trẻ đẻ non có suy hô hấp nặng và có rối loạn huyết động cần thở máy xâm nhập và sử dụng thuốc vận mạch.
Ai có thể thực hiện phương pháp Kangaroo cho trẻ?
- Phương pháp Kangaroo có thể được thực hiện bởi bà mẹ, ông bố, hoặc ông bà, người thân trong gia đình.
Không chỉ có mẹ mà bố cũng có thể ấp Kangaroo cho trẻ.
- Người thân bị ho, cảm lạnh, sốt, nhiễm trùng da vùng ngực (phồng rộp, mụn nhọt, áp xe), mắc các bệnh truyền nhiễm toàn thân có thể lây truyền sang người khác qua đường tiếp xúc trực tiếp như viêm gan A, E, người thân có hạn chế về nhận thức không được thực hiện phương pháp Kangaroo cho trẻ.
Các nội dung thực hiện phương pháp Kangaroo cho trẻ
• Người mẹ được hướng dẫn:
- Cách đặt trẻ vào vị trí Kangaroo để thực hiện ấp.
- Cách cho trẻ bú ở tư thế Kangaroo.
- Vắt sữa trong khi vẫn thực hành Kangaroo.
- Phòng chống nhiễm khuẩn cho trẻ và theo dõi các dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ, xử lí các vấn đề thường gặp ở trẻ non tháng.
- Cách chăm sóc và theo dõi trẻ làm Kangaroo tại nhà.
• Tiêu chuẩn để trẻ sinh non xuất viện:
- Trẻ không có cơn ngừng thở.
- Trẻ ăn tốt, tăng cân.
- Nhiệt độ ổn định.
- Bà mẹ tự tin chăm sóc con mình bằng phương pháp Kangaroo, biết các dấu hiệu nguy hiểm và cách xử trí.
• Phương pháp Kangaroo cho trẻ đẻ non được ứng dụng tại khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi Thái Bình từ cuối năm 2023. Khoa Sơ sinh đã chuẩn bị cơ sở hạ tầng, trang thiết bị đầy đủ để có thể chăm sóc trẻ đẻ non, nhẹ cân theo phương pháp Kangaroo. Nhân viên khoa Sơ sinh được tập huấn, đào tạo kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn nhằm chăm sóc và hỗ trợ tốt hơn cho các bà mẹ khi ấp trẻ ở tư thế Kangaroo.
Hình ảnh nhân viên khoa Sơ sinh tập huấn về phương pháp Kangaroo.
